Türkiye AB'nin dayatmasına geçit vermedi! Türkiye’ye destek gelince AB heyeti toplantıyı terk etti
Giriş Tarihi:22 Kasım 2026 15:58 Son Güncelleme:22 Kasım 2026 16:57
Türkiye COP31 zirvesinde AB'nin dayatmasına geçit vermedi: Teknik terime takıldılar salonu terk ettiler
COP31, CMP21 ve CMA8'in kapanış oturumu Anadolu Genel Kurul Salonu'nda uzlaşmazlıkla sonuçlandı. COP31 Başkanlığı'nın 1,5 derece kararlılığını, Türkiye'nin 35'e 35 elektrifikasyon hedefini, karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojileri ile uyum finansmanının 2035 yılına kadar en az 3 katına çıkarılması yönündeki kararlılığının yer aldığı Örtü Kararı, AB'nin 'fosil' ifadesinin metinde geçmemesini bahane ederek elektrifikasyona karşı çıkması yüzünden onaylanmadı.
COP31, CMP21 ve CMA8 kapanış oturumu, Avrupa Birliği (AB) temsilcilerinin teknik gerekçelerle ortaya koyduğu direnç nedeniyle uzlaşmazlıkla sonuçlanırken, Türkiye'nin küresel elektrifikasyon ve uyum finansmanına ilişkin hazırladığı Antalya Mutabakatı onay alamadı.
AB'DEN TEKNİK ENGEL
Türkiye'nin, Başkan Murat Kurum liderliğinde 1 yıl süren hazırlıklar neticesinde sunduğu 10 maddelik eylem gündemi ve 2035'e ilişkin 6 küresel hedef, dünyada uygulama sürecini başlatmayı amaçlıyordu.
Türkiye'nin 1,5 derece kararlılığı, 35'e 35 elektrifikasyon hedefi ve karbon yakalama teknolojileri gibi başlıkları içeren "Örtü Karar", AB heyetinin metinde geçen ifadeleri bahane etmesiyle kilitlendi.
AB temsilcisi, gündem sırası Örtü Karar'a gelmeden mutabakata karşı çıktığını beyan ederek süreci tıkadı.
ÜLKELER İKNA OLDU AB İNAT ETTİ
Dünyanın geleceği için son ana kadar uzlaşma arayan Bakan Murat Kurum, katılımcı ülkelerle gerçekleştirdiği yoğun istişareleri hatırlattı. Bakan Kurum, "İstedik ki bu salondan bir karar çıksın. Bizi bu salon dışında bekleyen insanlığa güzel bir mesaj verelim. O kararlılığı hep birlikte yansıtalım istedik" şeklinde konuştu.
Süreç içerisinde Rusya, Çin, Suudi Arabistan, Azerbaycan, Pakistan ve Umman gibi çok sayıda ülke Türkiye'nin hedeflerine ikna olurken, AB'nin tutumu genel kurulda tepki topladı.
ANTALYA MUTABAKATINA AB ENGELİ
BM'nin dünya için ortak karar alırken oy birliği kuralı doğrultusunda sadece AB'nin tutumu, çok sayıda ülkenin uzlaşısına rağmen Antalya Mutabakatı'nın ve dünyanın geleceğinin önünü kesti. Bir kez daha Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın daha adil bir dünya için seslendirdiği "Dünya 5'ten büyüktür" çağrısının haklılığı ortaya çıktı. Antalya Mutabatı'nın kabul edilmesi özellikle kırılgan toplumlar, finansman bekleyen coğrafyalar ve iklim şokları altında yaşam mücadelesi veren halklar için hayal kırıklığı ile sonuçlandı.
AB TEPKİ GÖRÜNCE SALONU TERK ETTİ
Suudi Arabistan, Rusya, Çin, Azerbaycan, Pakistan, Umman başta olmak üzere birçok ülke Türkiye'nin elektrifikasyon hedefine ikna olup teşekkür ederken AB'nin 'teknik' detay takıntısı tepki çekti. Genel Kurul'da Türkiye'ye destek konuşmaları yapıldı. AB'nin tavrına en net tepki Rusya'dan geldi. Rusya, 'AB'yi iklim finansmanına ilişkin vergilerle gelir elde etmek ve az gelişmiş ülkeleri ezmekle' suçladı. Türkiye'nin uzlaştırıcı diplomasisine rağmen AB'nin 'oldubitti' tutumu ve teknik tanım bahanesi Genel Kurul'da tepki çekti. Türkiye'ye destek ve teşekkür konuşmaları yapılması üzerine AB heyeti salonu terk etti.
UZLAŞMAZLIĞIN SEBEBİ OY BİRLİĞİ KURALI
BM'nin UNFCCC için de uyguladığı, karar alabilmek için tüm taraf ülkelerin oy birliği ile mutabakat kuralı, tek bir ülkenin veya bloğun itirazıyla metinlerin zayıflatılmasına neden oluyor. Yine gelişmiş ülkelerin finansman anlaşmazlıkları COP süreçlerini sekteye uğratıyor. İklim krizinden en çok etkilenen gelişmekte olan ülkelerin talep ettiği mali destek ile gelişmiş ülkelerin sunmaya hazır olduğu bütçe arasındaki uçurum kapanmıyor. Fosil yakıt üreten ve satın alan ülkelerin ve delegelerin müzakereler üzerindeki etkisi, bağlayıcı çıkış takvimlerinin kabul edilmesini bir kez daha engelledi.
COP31 BAŞKANI KURUM: "MAALESEF SÜRECİN İLERLEMESİNE ENGEL OLDULAR"
COP31 Başkanlığı'nın 1,5 derece kararlılığını, Türkiye'nin 35'e 35 elektrifikasyon hedefini, karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojileri ile uyum finansmanının 2035 yılına kadar en az 3 katına çıkarılması yönündeki kararlılığının yer aldığı Örtü Karar'da AB'nin uzlaşmaya uzak tavrı yüzünden mutabakat sağlanmadı. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Bazı ülkeler işte bir kelimeye, bir ifadeye takılıp açıkçası başka konuları, yani iklimle ilgisi olmayan konuları buraya taşıyarak sürecin ilerlemesine maalesef engel oldular. Durum budur… Yapacak bir şey yok. Biz elimizden geleni yaptık. Karar 196 ülkenin. Dolayısıyla biz de onların kararına saygı duyacağız." dedi.MURAT KURUM'DAN COP31 DEĞERLENDİRMESİ: "SONUÇ ODAKLI YAKLAŞIMLA KONFERANSA YÖN VERDİK"
İklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli zirvesi olan ve Türkiye'nin ilk kez ev sahipliğini üstlendiği BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), 14. gününde devam etti. Oturum çıkışı basın mensuplarının sorularını cevaplayan COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bazı ülkelerin çözümsüz tavrına dikkat çekerek, "Yenilenebilir enerjinin artırılması noktasında, okyanuslar, dağlar konusu, Paris Anlaşması'nın 1,5 derece hedefi, Paris Anlaşması'na uyumlu karbon yakalama gibi birçok hedefi, birçok projeyi ortaya koyduk. Tarafların sonuçta kabul etmediği bir kararın çıkma ihtimali yok. Ve burada bir kısım ülkeler çıkmasını, bir kısım ülkeler de çıkmaması gerektiğini düşündüklerini ifade ettiler içeride de. Sizler de takip ediyorsunuz. Biz başkanlık olarak ilk günden itibaren sonuç odaklı bir yaklaşımla çalıştık. Artık söz de karar da tarafların." dedi.
"MÜZAKERE ODALARINDA KARAR ALMAMA ÜZERİNE BİR SİSTEMİN KİMSEYE BİR FAYDASI YOK"
Türkiye'nin uzlaştırıcı diplomasiyi dünyanın geleceği için son ana kadar devam ettirdiğini belirten Kurum, elektrifikasyon hedefinin emisyon azaltımına sağlayacağı katkıya dikkat çekerek, "Biz yapacağımız her şeyi yaptık ama bir kelimeye takılıp, bir ifadeye takılıp, dünyadan gerçekten güzel haberler bekleyen insanların umudunu kırmamak gerekir. Benim bakış açım bu. Neticede bu hedefler, bu Örtü Karar bugün yaşamış olduğumuz emisyonları yüzde 30 azaltıyor. Yani buraya toplantı yapıp müzakere odalarında karar almama üzerine bir sistemin kimseye bir faydası yok. Yani biz bunu kabul etmediğimiz için uygulama odaklı bir yaklaşımla konferansa yön verdik. Tabii ki artık karar tarafların." ifadesini kullandı.
AB'DEN TEKNİK ENGELTürkiye'nin, Başkan Murat Kurum liderliğinde 1 yıl süren hazırlıklar neticesinde sunduğu 10 maddelik eylem gündemi ve 2035'e ilişkin 6 küresel hedef, dünyada uygulama sürecini başlatmayı amaçlıyordu.Türkiye'nin 1,5 derece kararlılığı, 35'e 35 elektrifikasyon hedefi ve karbon yakalama teknolojileri gibi başlıkları içeren "Örtü Karar", AB heyetinin metinde geçen ifadeleri bahane etmesiyle kilitlendi.
AB temsilcisi, gündem sırası Örtü Karar'a gelmeden mutabakata karşı çıktığını beyan ederek süreci tıkadı.
ÜLKELER İKNA OLDU AB İNAT ETTİ
Dünyanın geleceği için son ana kadar uzlaşma arayan Bakan Murat Kurum, katılımcı ülkelerle gerçekleştirdiği yoğun istişareleri hatırlattı. Bakan Kurum, "İstedik ki bu salondan bir karar çıksın. Bizi bu salon dışında bekleyen insanlığa güzel bir mesaj verelim. O kararlılığı hep birlikte yansıtalım istedik" şeklinde konuştu.
Süreç içerisinde Rusya, Çin, Suudi Arabistan, Azerbaycan, Pakistan ve Umman gibi çok sayıda ülke Türkiye'nin hedeflerine ikna olurken, AB'nin tutumu genel kurulda tepki topladı.
GEÇ YERİNE SIMON!
Genel Kurul'da AB heyetinin tavrı nedeniyle söz alan Bakan Kurum, metindeki revizelere dikkat çekmek isterken salonda gerginlik yaşandı. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell kürsüye yaklaşıp Bakan Kurum'un sözünü kesmeye çalışınca,
Kurum "Simon yerine geçer misin söz vereceğim, Simon yerine geç" ifadesini kullandı. Türkiye'ye yönelik destek konuşmalarının artması üzerine AB heyeti oturumu terk etti.
DÜNYA 5'TEN BÜYÜK
Yaşanan kriz, Birleşmiş Milletler (BM) nezdindeki oy birliği kuralının, tek bir bloğun itirazıyla dünya genelindeki iklim hedeflerini nasıl durdurabildiğini bir kez daha kanıtladı
Uzmanlar, Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın sıkça dile getirdiği "Dünya 5'ten büyüktür" çağrısının, küresel iklim müzakerelerindeki yönetim biçimi açısından ne kadar haklı bir zemine dayandığını vurguladı.
'SÖZ DE KARAR DA TARAFLARIN'
Zirvenin 14. gününde oturum çıkışında basın mensuplarının sorularını cevaplandıran COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türkiye'nin uzlaşma sağlanması için son ana kadar çalıştığını ancak bazı ülkelerin tutumunun sürecin ilerlemesini engellediğini söyledi.
Türkiye'nin konferans boyunca sonuç odaklı bir yaklaşım benimsediğini vurgulayan Bakan Kurum, müzakerelerde ortaya konulan hedeflere dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Yenilenebilir enerjinin arttırılması noktasında, okyanuslar, dağlar konusu, Paris Anlaşması'nın 1,5 derece hedefi, Paris Anlaşması'na uyumlu karbon yakalama gibi birçok hedefi, birçok projeyi ortaya koyduk. Tarafların sonuçta kabul etmediği bir kararın çıkma ihtimali yok. Ve burada bir kısım ülkeler çıkmasını, bir kısım ülkeler de çıkmaması gerektiğini düşündüklerini ifade ettiler içeride de. Sizler de takip ediyorsunuz. Biz başkanlık olarak ilk günden itibaren sonuç odaklı bir yaklaşımla çalıştık. Artık söz de karar da tarafların"
"BU SİSTEMİN KİMSEYE FAYDASI YOK"
Türkiye'nin uzlaştırıcı diplomasiyi dünyanın geleceği için son ana kadar sürdürdüğünü belirten Kurum, elektrifikasyon hedefinin emisyonların azaltılmasına sağlayacağı katkıya dikkat çekti.
Örtü Karar'da yer alan hedeflerin emisyonlarda yüzde 30'luk azalma sağlayacağını ifade eden Kurum, müzakerelerin somut sonuçlara dönüşmesi gerektiğini vurguladı.
Kurum, "Biz yapacağımız her şeyi yaptık ama bir kelimeye takılıp, bir ifadeye takılıp, dünyadan gerçekten güzel haberler bekleyen insanların umudunu kırmamak gerekir. Benim bakış açım bu. Neticede bu hedefler, bu Örtü Karar bugün yaşamış olduğumuz emisyonları yüzde 30 azaltıyor. Yani buraya toplantı yapıp müzakere odalarında karar almama üzerine bir sistemin kimseye bir faydası yok. Yani biz bunu kabul etmediğimiz için uygulama odaklı bir yaklaşımla konferansa yön verdik. Tabii ki artık karar tarafların" ifadelerini kullandı.