''Dünyanın en büyük üç Müslüman ülkesi'' manşetleri atıldı: Mekke Anlaşması dünya basınında

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında savunma paktı imzalandı: Bir ülkeye saldırı üç ülkeye de yapılmış sayılacak

Giriş Tarihi: 08 Ağustos 2026 05:13 Son Güncelleme: 08 Ağustos 2026 05:21

Tarihi Mekke Anlaşması dünya basınında geniş yankı uyandırdı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan üçlü savunma anlaşmasını imzaladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan Mekke Anlaşması ve detayları, bölgesel ve küresel basında kapsamlı şekilde ele alındı.

İngiliz basını "Orta Doğu'daki kargaşa tırmanırken Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan karşılıklı savunma taahhüdünde bulundu" başlığıyla gördüğü haberde, anlaşmanın "bölgesel çatışmadan endişe duyan Sünni ve Müslüman ABD müttefiklerini bir araya getirdiği" değerlendirmesinde bulunuldu. Haberde yetkililerin açıklamalarına ve uzman görüşlerine de yer verildi.

BBC'nin "Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan savunma anlaşması imzaladı" başlığıyla konuya dair yayınladığı haberde, anlaşmanın bazı detayları, yetkililerin açıklamaları ve uzman görüşleri aktarıldı.

CNN ise anlaşmayı "İran ile savaş yaklaşırken Suudi Arabistan, tarihi bir savunma anlaşmasıyla askeri güçleri önde gelen Müslüman ülkelere yöneliyor" başlığıyla manşete taşıdı. CNN'nin haberine göre, Riyad, İran savaşı yaklaşırken ülkenin savunması için İslam dünyasının en kuvvetli askeri güçlerine yöneliyor. Haberde anlaşmanın bazı detaylarına ve yetkililerin açıklamalarına yer verildi.

New York Times gazetesi "Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan ortak savunma anlaşması imzaladı" başlıklı haberinde, üç ülkenin yetkililerinin, anlaşmanın savunma amaçlı olduğunu, herhangi bir ülkeye yönelik olmadığını ve diğer ülkelerin de anlaşmaya katılabileceğini belirten benzer açıklamalar yaptığına işaret edildi.

The Associated Press (AP) ajansının "Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, önemli bir savunma anlaşması imzaladı" başlıklı haberinde ise anlaşmanın "güvenlik endişelerinin arttığı bir dönemde üç bölgesel güç arasındaki işbirliğini pekiştirdiği" değerlendirmesi yapıldı.

Financial Times gazetesi de "Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, Mekke'de bir savunma anlaşması imzaladı" başlıklı haberinde, "üç müttefik ülke, savaşlar ve istikrarsızlıkla başa çıkmak amacıyla bölgesel güvenlik işbirliğini derinleştirmeyi hedefliyor" yorumunda bulundu.

Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin "Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan savunma anlaşması imzaladı" başlıklı haberinde, üç ülkenin bölgede bir süredir devam eden kargaşanın ardından güvenliği sağlamak için daha yakın askeri bağların temelini oluşturduğu kaydedildi. Haberde, anlaşmanın "ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın bölge için yeni riskler oluşturduğu ve ABD güvenlik şemsiyesine yönelik yeni belirsizliklerin ortaya çıktığı bir dönemde imzalandığı" belirtildi.

Middle East Eye'ın yayımladığı "Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan savunma anlaşması imzaladı" haberinde de anlaşmanın "dünyanın en büyük üç Müslüman ülkesini ilk kez tek bir güvenlik şemsiyesi altında birleştirdiğine" dikkat çekildi.

Katar merkezli Al Jazeera'de ise anlaşmanın imzalandığı haberi "Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye, bölgede karışıklıklar sürerken bir savunma anlaşması imzaladı" başlığıyla görüldü. Haberde bu savunma anlaşmasının bölgedeki krizlerin ve askeri gerilimin arttığı bir dönemde güvenlik işbirliğini derinleştireceği vurgulandı.

MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI

Anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlayan savunma odaklı işbirliği niteliği taşıyor.

Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının, hepsine yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini öngörüyor.

Anlaşmanın, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünün yanı sıra savunma sanayisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir düzenleme niteliği bulunuyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın 3'lü savunma anlaşması dünya gündeminde kendisine oldukça fazla yer buldu.

• "BÖLGESEL GÜVENLİK MİMARİSİ YENİDEN ŞEKİLLENECEK"

Reuters, 7 Ağustos tarihli haberinde gelişmeyi, "Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, Orta Doğu'daki çalkantı tırmanırken karşılıklı savunma taahhüdünde bulundu" başlığıyla duyurdu.

Ajans, anlaşmanın yalnızca askeri değil, siyasi açıdan da güçlü bir sembolik anlam taşıdığına dikkat çekerek, Müslüman dünyanın etkili üç ülkesinin belirsizliklerin arttığı bir dönemde ortak hareket etme kararı aldığını vurguladı.

Reuters'a konuşan Körfez Araştırma Merkezi Başkanı Abdülaziz Sager ise bu yapının kurumsallaşması halinde bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

• NYT: ORTA DOĞU'NUN GÜÇ DENGESİ DEĞİŞEBİLİR

New York Times, anlaşmanın bölgesel dengeleri değiştirme potansiyeli taşıdığı değerlendirmesinde bulundu. Gazete, ABD'nin güvenlik şemsiyesine duyulan güvenin azalmasının ve İsrail-İran geriliminin bu süreci hızlandırdığına dikkat çekti.

Haberde ayrıca Türkiye'nin Yunanistan ile yaşadığı anlaşmazlıklar, Pakistan'ın Hindistan ile rekabeti ve Suudi Arabistan'ın İran kaynaklı güvenlik kaygılarının anlaşmanın arka planındaki temel unsurlar arasında yer aldığı belirtildi.

• "PETROL GÜCÜ, NÜKLEER GÜÇ VE ASKERİ GÜÇ AYNI ÇATI ALTINDA"

İsrail merkezli Ynet, anlaşmayı "kolektif caydırıcılık" vurgusuyla ele aldı. Haberde Suudi Arabistan "petrol devi", Pakistan "nükleer güç", Türkiye ise "NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip ülke" olarak tanımlandı.

Ynet, ortak tatbikatlar, istihbarat paylaşımı ve savunma teknolojilerinde iş birliği ihtimallerine dikkat çekerken, anlaşmanın İsrail ile Türkiye arasında olası gerilimlerin konuşulduğu bir dönemde yürürlüğe girmesinin önemine vurgu yaptı.

Gazete ayrıca Suudi Arabistan'ın İran destekli Husiler ve Irak'taki silahlı gruplardan gelebilecek saldırılara ilişkin güvenlik değerlendirmelerine de yer verdi.

• "DİPLOMATİK BASKI ARACI OLABİLİR"

Jerusalem Post, haberini eski İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Yaakov Nagel'in değerlendirmeleri üzerine kurdu.

Nagel, Suudi Arabistan'ın büyük miktarda silah ve mali kaynağa sahip olmasına rağmen bunları etkin biçimde kullanmakta zorlandığını savunurken, anlaşmanın daha çok diplomatik baskı oluşturmayı amaçlayan bir girişim olduğu ve Riyad'ın bu yolla Washington'a mesaj vermek istediği değerlendirmesinde bulundu.

• "YENİ BİR NÜKLEER İTTİFAK MI DOĞUYOR?"

İsrail'in Maariv gazetesi, "Yeni bir nükleer ittifak mı doğuyor?" sorusunu manşetine taşıdı.

Gazete, Türkiye'nin askeri kapasitesi, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü ve Pakistan'ın nükleer yeteneklerinin aynı çatı altında buluşmasının bölgesel güç dengelerini etkileyebileceğini belirterek, bu yapının özellikle İran'a karşı önemli bir denge unsuru haline gelebileceği yorumunu yaptı.

• "BÖLGENİN GÜÇ HARİTASI YENİDEN ÇİZİLİYOR"

İsrail'in Kanal 12 televizyonu ise anlaşmayı, "Orta Doğu'daki güç dengesini yeniden şekillendirecek ittifak" olarak değerlendirdi.

Yayın kuruluşu, anlaşmanın ilerleyen süreçte başka ülkelerin katılımına da açık olduğuna dikkat çekerken, Suudi Arabistan'ın İran destekli gruplardan gelebilecek saldırılara karşı hazırlık yaptığı bir dönemde böyle bir adım atılmasının zamanlamasının dikkat çekici olduğunu aktardı.

• "ÜÇ ETKİLİ MÜSLÜMAN ORTAK HAREKET EDİYOR"

Yunanistan'ın Kathimerini gazetesi, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın İsrail ile İran arasındaki sertleşen askeri gerilimden duyduğu rahatsızlığın ortak güvenlik arayışını güçlendirdiğini yazdı.

Gazete, üç ülkenin bölgesel güvenlik alanında daha sıkı koordinasyon sağlamayı hedeflediğini değerlendirdi.

• "NATO'NUN 5. MADDESİNE BENZER YAPI"

Yunanistan'dan To Vima, anlaşmanın NATO'nun 5. maddesine benzeyen bir savunma mekanizması oluşturduğunu belirtti.

Gazete, "Bir ülkeye yönelik saldırının üç ülkeye yapılmış sayılması" ilkesinin anlaşmanın en dikkat çekici maddesi olduğunu vurguladı.

• "BÖLGESEL SAVAŞIN GÖLGESİNDE YENİ GÜVENLİK HAMLESİ"

BBC, Mekke Anlaşması'nı İran ile ABD arasında artan gerilimin gölgesinde atılan en önemli diplomatik adımlardan biri olarak değerlendirdi.

Haberde Pakistan Dışişleri Bakanlığı'nın "Üç ülkeden birine yönelik saldırı, tüm taraflara yapılmış kabul edilecek" açıklamasına yer verilirken, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki güvenlik sorunlarının anlaşmanın imzalanmasını hızlandırdığı ifade edildi.

• "ANLAŞMA HERHANGİ BİR ÜLKEYİ HEDEF ALMIYOR"

Middle East Eye, anlaşmanın İran'la yaşanan gerilim ve Yemen'deki çatışmaların yoğunlaştığı bir dönemde imzalandığını aktarırken, Türk yetkililerin açıklamalarına dayanarak anlaşmanın herhangi bir ülkeye karşı oluşturulmadığını, temel amacın bölgesel güvenliği güçlendirmek olduğunu vurguladı.

• "ORTAK CAYDIRICILIKTA YENİ AŞAMA"

Washington Post, anlaşmayı Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğini yeni bir seviyeye taşıyan stratejik bir adım olarak değerlendirdi.

Gazete, ortak caydırıcılık kapasitesinin artırılması ve savunma alanındaki koordinasyonun güçlendirilmesinin anlaşmanın temel hedefleri arasında yer aldığını belirterek, gelişmenin bölgesel güvenlik açısından önemli bir dönüm noktası olarak görüldüğünü aktardı.

• "YENİ BİR BÖLGESEL DÜZENİN TEMELLERİ ATILIYOR"

Financial Times, Mekke Anlaşması'nın yalnızca askeri iş birliği değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki güç dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeline sahip stratejik bir hamle olduğunu yazdı.

Gazete, İsrail-İran gerilimi, Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları ve Körfez'deki güvenlik kaygılarının üç ülkeyi daha yakın iş birliğine yönelttiğini belirtirken, Türkiye'nin askeri kapasitesi, Suudi Arabistan'ın ekonomik gücü ve Pakistan'ın nükleer caydırıcılığının aynı yapı altında buluşmasının dikkat çekici olduğu değerlendirmesini yaptı.

"BÖLGESEL ÇALKANTILAR YENİ BİR EKSEN DOĞURDU"

Al Jazeera, anlaşmanın İsrail-İran gerilimi, Kızıldeniz'deki saldırılar ve Yemen'deki çatışmaların gölgesinde imzalandığını belirtti.

Kanal, üç ülkenin ortak güvenlik mekanizmaları oluşturmayı, askeri koordinasyonu güçlendirmeyi ve bölgesel krizlere karşı birlikte hareket etmeyi amaçladığını aktarırken, Türkiye'nin savunma sanayisindeki yükselişi, Pakistan'ın stratejik konumu ve Suudi Arabistan'ın ekonomik kapasitesini anlaşmanın öne çıkan unsurları arasında gösterdi.

 ❝Anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağını hükme bağlamaktadır❞ Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Ortak Savunma Anlaşması imzaladı Anlaşmaya ilişkin ortak açıklama paylaşıldı: — Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, üç devlet arasındaki derin tarihi ilişkiler, köklü kardeşlik ve İslami dayanışma bağları, müşterek stratejik çıkarları ve köklü savunma işbirlikleri temelinde, kolektif güvenliklerini daha da güçlendirmek, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etmek, güvenli ve müreffeh bir geleceği birlikte inşa etmek yönündeki ortak iradelerini yansıtan Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamışlardır — Anlaşma ayrıca, üç devlet arasındaki savunma işbirliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini öngörmektedir